Bir kişinin vefatının ardından geride bıraktığı ev, arsa, tarla veya diğer taşınmazların mirasçılar arasında paylaşılması, aile ilişkilerini ve mülkiyet haklarını doğrudan etkileyen hukuki bir süreçtir. Özellikle birden fazla mirasçının bulunduğu durumlarda, herkesin payının nasıl belirleneceği, taşınmazların kime bırakılacağı ve anlaşmazlıkların nasıl çözüleceği önemli soruları beraberinde getirir. Miras Hukukunda Taşınmaz Malların Paylaşımı Türk Medeni Kanunu çerçevesinde düzenlenirken mirasçıların hakları, taşınmazların özellikleri ve paylaşım yöntemleri birlikte değerlendirilir.
Mirasçılar arasında uzlaşma sağlanması işlemleri kolaylaştırabilir. Ancak ortak bir karara varılamadığında hukuki yolların kullanılması gerekebilir. Miras Hukukunda Taşınmaz Malların Paylaşımı sürecinin doğru yönetilmesi, mülkiyet haklarının korunması ve ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların önlenmesi açısından büyük önem taşır.
Miras Hukukunda Taşınmaz Malların Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Miras kalan bir taşınmazın paylaşımında ilk adım kimlerin mirasçı olduğunu ve hangi oranlarda hak sahibi bulunduğunu belirlemektir. Mirasbırakanın vefatıyla birlikte malvarlığı, kanunda öngörülen esaslara göre mirasçılarına geçer. Ancak bir taşınmaz üzerinde miras hakkı kazanılması, o taşınmazın fiziksel olarak bölünmesi veya belirli bir mirasçının adına kaydedilmesiyle aynı anlama gelmez.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 599. maddesi uyarınca mirasçılar, mirasbırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak kazanır. Birden fazla mirasçının bulunduğu durumlarda ise paylaşım tamamlanıncaya kadar miras ortaklığı söz konusu olur.
Burada önemli bir ayrıntı vardır. Miras paylaşımı yalnızca taşınmazların ekonomik değerleri üzerinden yürütülmez. Mirasçıların yasal payları, varsa vasiyetname hükümleri, terekenin borçları ve taşınmazların hukuki özellikleri de değerlendirmeye alınır.
Miras Kalan Taşınmazlarda Yasal Mirasçıların Hakları ve Pay Oranları
Türk miras hukukunda yasal mirasçılık belirli bir zümre sistemi üzerine kuruludur. Mirasbırakanın çocukları, anne ve babası, diğer kan hısımları ve sağ kalan eşi, kanunda belirtilen koşullara göre mirasçı olabilir.
Miras paylarının belirlenmesinde özellikle sağ kalan eşin hangi mirasçı grubuyla birlikte mirasa katıldığı önem taşır.
Türk Medeni Kanunu’nun 499. maddesine göre sağ kalan eşin yasal miras payı şu şekilde belirlenir:
- Mirasbırakanın altsoyu ile birlikte mirasçı olması durumunda mirasın dörtte biri.
- Mirasbırakanın anne ve baba zümresiyle birlikte mirasçı olması durumunda mirasın yarısı.
- Mirasbırakanın büyük anne ve büyük baba zümresiyle birlikte mirasçı olması durumunda mirasın dörtte üçü.
Örneğin, vefat eden kişinin geride eşi ve üç çocuğu kaldığını düşünelim. Başka bir hukuki düzenleme veya paylaşımı etkileyen özel durum bulunmuyorsa sağ kalan eş mirasın dörtte birini, çocukların her biri ise dörtte birini miras payı olarak kazanır.
Bununla birlikte, eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesi sonucunda ortaya çıkabilecek alacaklar miras paylarının hesaplanmasından ayrı olarak değerlendirilmelidir. Ayrıca vasiyetname, saklı pay hükümleri ve mirasçılıktan kaynaklanan özel durumlar da paylaşımın sonucunu etkileyebilir.
Birden fazla mirasçının bulunduğu durumda taşınmazlar üzerinde elbirliği mülkiyeti oluşur. Türk Medeni Kanunu’nun 640. maddesinde düzenlenen bu mülkiyet biçiminde mirasçılar, terekeye ait haklar üzerinde kural olarak birlikte tasarrufta bulunur.
Dolayısıyla mirasçılardan birinin, miras ortaklığına ait evin tamamını diğer mirasçıların katılımı olmadan satması mümkün olmaz.
Mirasçıların haklarının kapsamı ve paylaşımın hukuki dayanakları Türk Medeni Kanunu’nun resmî metninde ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
Taşınmazların Aynen Paylaşılması ve Satış Yoluyla Paylaştırılması
Miras kalan taşınmazların paylaşımında temel yöntemlerden biri aynen paylaştırmadır. Bu yöntemde taşınmazların mümkün olduğu ölçüde mirasçılar arasında bölüştürülmesi veya belirli taşınmazların mirasçılara bırakılması amaçlanır.
Ancak her taşınmazın fiziksel olarak bölünmesi mümkün olmayabilir.
Örneğin, miras kalan bir arsa imar mevzuatına uygun şekilde ayrı parsellere bölünebiliyorsa aynen paylaşım değerlendirilebilir. Buna karşılık tek bir bağımsız bölümden oluşan dairenin mirasçılar arasında fiziksel olarak bölünmesi çoğu durumda uygulanabilir bir çözüm sunmaz.
Türk Medeni Kanunu’nun 642. maddesi, mirasçılardan her birine belirli koşullar altında mirasın paylaşılmasını isteme hakkı tanır.
Mahkeme yoluyla paylaşımda taşınmazların niteliği, terekenin bütünü ve mirasçıların payları dikkate alınır. Uygun koşulların bulunması hâlinde taşınmazların her biri farklı mirasçılara bırakılabilir.
Diyelim ki miras kapsamında iki daire ve bir arsa bulunuyor. Mirasçılardan biri dairelerden birini, diğerleri ise kalan taşınmazları almayı kabul edebilir. Taşınmazların değerleri arasında fark oluştuğunda para ödemesiyle denkleştirme yapılması mümkündür.
Aynen paylaşımın gerçekleştirilemediği durumlarda satış yoluyla paylaşım gündeme gelir. Bu yöntemde taşınmazın satılması ve elde edilen bedelin hak sahiplerine payları oranında dağıtılması söz konusudur.
Burada taşınmazın tarım arazisi olması ayrıca önem taşır. Tarım arazilerinin bölünmesi ve devri, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında özel sınırlamalara tabidir. Bu nedenle tarımsal taşınmazların paylaşımında genel miras hükümleriyle birlikte ilgili özel düzenlemeler de dikkate alınmalıdır.
Miras Kalan Taşınmazların Tapu İşlemleri ve Anlaşmalı Paylaşım Süreci
Mirasçıların taşınmazları kendi aralarında uzlaşarak paylaşmaları uzun sürebilecek hukuki uyuşmazlıkların önlenmesine yardımcı olabilir. Bununla birlikte, anlaşmanın hukuken geçerli biçimde kurulması ve gerekli tapu işlemlerinin tamamlanması gerekir.
Uygulamada sık karşılaşılan sorunlardan biri, mirasçıların tapu intikali ile taşınmazların paylaşılmasını aynı işlem olarak değerlendirmesidir.
Oysa tapu intikali, miras yoluyla kazanılan mülkiyetin tapu siciline yansıtılmasını sağlar. Mirasın paylaşılması ise taşınmazların mirasçılar arasında hangi esaslarla dağıtılacağını belirler.
Bu iki aşamanın doğru yürütülmesi, ileride ortaya çıkabilecek mülkiyet uyuşmazlıklarının önlenmesi bakımından önemlidir.
Mirasçılık Belgesi, Tapu İntikali ve Paylı Mülkiyete Geçiş
Miras kalan taşınmazlarla ilgili tapu işlemlerinde öncelikle mirasçıların kimler olduğunu gösteren mirasçılık belgesine ihtiyaç duyulur.
Veraset ilamı olarak da bilinen mirasçılık belgesi, mirasçıların kimliklerini ve miras paylarını ortaya koyan resmî belgedir. Bu belge, kanuni koşulların bulunması hâlinde noterlerden veya sulh hukuk mahkemelerinden alınabilir.
Tapu intikali sürecinde genel olarak şu aşamalar izlenir:
- Mirasçılık belgesinin temin edilmesi.
- Mirasbırakan adına kayıtlı taşınmazların belirlenmesi.
- Tapu müdürlüğüne miras intikali başvurusunun yapılması.
- İlgili belgelerin ve işlem için gerekli bilgilerin sunulması.
- Başvurunun incelenerek tapu sicilinde gerekli kayıtların oluşturulması.
Başvurunun niteliğine göre ek belgeler veya vergiyle ilgili işlemler gerekebilir.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün sunduğu Web Tapu hizmeti üzerinden miras intikali işlemleri için elektronik başvuru yapılabilmektedir. Kurumun yayımladığı Web Tapu kullanım kılavuzunda başvuru aşamalarına ilişkin açıklamalar bulunmaktadır.
Miras intikalinin ardından taşınmazlar üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi de gündeme gelebilir.
Elbirliği mülkiyetinde mirasçıların taşınmazın tamamı üzerinde birlikte hak sahipliği bulunurken paylı mülkiyette her malikin belirli bir payı vardır.
Türk Medeni Kanunu’nun 644. maddesi, koşulların gerçekleşmesi hâlinde mirasçılardan birinin elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesini talep edebilmesine olanak tanır.
Ancak paylı mülkiyete geçiş, taşınmazın mutlaka fiziksel olarak bölündüğü anlamına gelmez. Aynı taşınmaz üzerinde birden fazla kişinin belirli oranlarda pay sahibi olması devam edebilir.
Miras Taksim Sözleşmesiyle Taşınmazların Paylaştırılması
Mirasçıların aralarında anlaşması durumunda başvurabilecekleri hukuki yöntemlerden biri miras taksim sözleşmesidir.
Miras taksim sözleşmesi, mirasçılar arasında terekeye ait malvarlığı değerlerinin hangi esaslarla paylaşılacağını belirleyen anlaşmadır.
Türk Medeni Kanunu’nun 676. maddesine göre paylaşma sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekilde yapılmasına bağlıdır.
Bu düzenleme, mirasçıların sözlü olarak vardıkları mutabakatın ileride ispat ve geçerlilik sorunları doğurabileceğini gösterir.
Geçerli bir paylaşma sözleşmesi hazırlanırken özellikle şu hususların açıkça belirlenmesi önem taşır:
- Paylaşmaya katılan mirasçıların kimlikleri ve miras payları.
- Paylaşıma konu taşınmazların tapu bilgileri.
- Hangi taşınmazın hangi mirasçıya bırakılacağı.
- Varsa mirasçılar arasında yapılacak denkleştirme ödemeleri.
- Taşınmazların devri ve tapu tescili için yerine getirilecek yükümlülükler.
Örneğin, üç kardeşe miras kalan iki taşınmazın paylaşımında kardeşlerden biri birinci taşınmazı, diğer iki kardeş ise ikinci taşınmazı almayı kararlaştırabilir. Taşınmazların değerleri farklıysa miras paylarına uygun bir denkleştirme üzerinde anlaşılabilir.
Bununla birlikte, sözleşmenin mirasçılar arasında bağlayıcı olması ile tapu sicilinde mülkiyet değişikliğinin gerçekleştirilmesi ayrı hukuki aşamalardır.
Taşınmazların özellikleri, sözleşmenin içeriği ve tapu mevzuatının öngördüğü koşullar dikkate alınarak gerekli tescil işlemleri tamamlanmalıdır.
Özellikle çok sayıda taşınmazın bulunduğu veya mirasçılar arasında değer farklılıklarının ortaya çıktığı durumlarda paylaşma sözleşmesinin ayrıntılı hazırlanması, sonradan doğabilecek anlaşmazlıkların önlenmesine katkı sağlar.
Mirasçılar Anlaşamazsa Taşınmaz Paylaşımı Nasıl Gerçekleştirilir?
Bir evin satılması konusunda herkes aynı fikirde olabilir. Ancak çocukluk yıllarının geçtiği aile evinin kime bırakılacağı konuşulmaya başladığında, ekonomik hesapların yanında kişisel beklentiler ve aile bağları da sürece dâhil olur.
Miras paylaşımındaki uyuşmazlıkların önemli bir bölümü bu farklı beklentilerden kaynaklanır.
Kimi mirasçı taşınmazı kullanmak isterken bir başkası satış bedelini almayı tercih edebilir. Bazı durumlarda ise mirasçılar taşınmazın değeri veya kendi paylarının kapsamı konusunda anlaşamayabilir.
Türk hukuku, mirasçılar arasında uzlaşmanın sağlanamadığı durumlarda paylaşımın gerçekleştirilebilmesi için çeşitli hukuki yollar öngörmektedir.
Ortaklığın Giderilmesi Davası ve Arabuluculuk Süreci
Mirasçılar taşınmazın paylaşılması konusunda anlaşamadığında, uyuşmazlığın niteliğine göre mirasın paylaşılması veya ortaklığın giderilmesi yoluyla ortak mülkiyetin sona erdirilmesi istenebilir.
Ortaklığın giderilmesi davası, uygulamada izale-i şüyu davası olarak da adlandırılır.
Türk Medeni Kanunu’nun 642. maddesi uyarınca mirasçılardan her biri, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanan sınırlamalar saklı kalmak üzere mirasın paylaşılmasını talep edebilir.
Bu nedenle paylaşım talebinin ileri sürülebilmesi için bütün mirasçıların aynı yönde irade göstermesi zorunlu değildir.
Ancak dava açılmadan önce dikkat edilmesi gereken önemli bir aşama bulunmaktadır: arabuluculuk.
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/B maddesi kapsamında, taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda 1 Eylül 2023 tarihinden itibaren dava şartı arabuluculuk uygulanmaktadır.
Bu düzenlemeye göre ilgili uyuşmazlıklarda mahkemeye başvurmadan önce arabuluculuk sürecinin işletilmesi gerekir.
Arabuluculuk görüşmelerinde tarafların taşınmazın paylaşılması, mirasçılardan birine bırakılması veya satılması gibi seçenekler üzerinde uzlaşması mümkün olabilir.
Anlaşma sağlanamaması hâlinde ise gerekli usuli koşullar yerine getirilerek dava yoluna başvurulabilir.
Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığının açıklamalarında, dava şartı arabuluculuğun kapsamına giren uyuşmazlıklara ilişkin bilgilere yer verilmektedir.
Uyuşmazlığın niteliğine göre sulh hukuk mahkemesinde görülen yargılama sırasında taşınmazların aynen paylaştırılması veya satış yoluyla ortaklığın sona erdirilmesi değerlendirilebilir.
Mahkeme, uygulanacak hukuki düzenlemeler çerçevesinde taşınmazların bölünebilirliğini, ekonomik değerlerini ve ilgili diğer koşulları inceler.
Satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilmesi durumunda taşınmazın satışından elde edilen bedel, hak sahiplerinin payları esas alınarak dağıtılır. Satışın gerçekleştirilme biçimi ise ilgili usul hükümlerine göre belirlenir.
Miras Paylaşımında Uyuşmazlıklar ve Mirasçıların Hukuki Hakları
Miras paylaşımındaki anlaşmazlıklar her zaman taşınmazın satılmasıyla ilgili olmayabilir. Kimi zaman bir mirasçının evi tek başına kullanması, diğer mirasçıların taşınmazdan yararlanamaması veya taşınmazın gelirlerinin paylaşılmaması da uyuşmazlığa yol açabilir.
Örneğin, miras kalan bir dairede kardeşlerden birinin yaşamaya devam etmesi durumunda diğer mirasçıların kullanım ve gelir elde etme hakları gündeme gelebilir.
Bu tür durumlarda taşınmazın kim tarafından, hangi koşullarda ve ne kadar süredir kullanıldığı önem taşır.
Somut olayın özelliklerine göre kullanım bedeli niteliğindeki ecrimisil talepleri veya taşınmazdan yararlanma hakkının korunmasına yönelik başka hukuki başvurular değerlendirilebilir.
Mirasçılardan birinin taşınmazın satılmasına karşı çıkması da paylaşım sürecini etkileyebilir. Bununla birlikte, tek bir mirasçının satışa karşı çıkması, diğer mirasçıların kanundan doğan paylaşımı isteme hakkını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Miras payının devri de uygulamada karşılaşılan seçeneklerden biridir.
Türk Medeni Kanunu’nun 677. maddesi, miras payının devrine ilişkin sözleşmeleri düzenler. Mirasçılar arasında yapılacak miras payı devir sözleşmelerinin yazılı şekilde kurulması gerekirken üçüncü kişilerle yapılacak sözleşmeler için noterlikçe düzenleme şartı öngörülmüştür.
Ancak miras payının devri ile belirli bir taşınmaz üzerindeki payın devri birbirinden farklı hukuki sonuçlar doğurabilir.
Bu nedenle mirasçıların özellikle şu konuları değerlendirmesi önemlidir:
- Miras ortaklığının devam edip etmediği ve taşınmazın güncel tapu durumu.
- Devredilmek istenen hakkın tereke payı mı, belirli bir taşınmaz üzerindeki mülkiyet payı mı olduğu.
- Taşınmazın fiilî kullanımından kaynaklanan hak ve yükümlülükler.
- Paylaşımı etkileyebilecek vasiyetname, borç, ipotek veya diğer hukuki kayıtların bulunup bulunmadığı.
Miras hukukunda taşınmaz paylaşımının sağlıklı biçimde tamamlanması, yalnızca mevcut uyuşmazlığın çözülmesini sağlamaz. Aynı zamanda mirasçıların mülkiyet haklarının belirginleşmesine, taşınmazların ekonomik olarak değerlendirilebilmesine ve aile içerisinde yeni anlaşmazlıkların ortaya çıkma riskinin azaltılmasına katkıda bulunur.
Her mirasın kendine özgü koşulları vardır. Mirasçı sayısı, taşınmazların niteliği, terekeye ilişkin borçlar ve tarafların talepleri farklı hukuki sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle paylaşım sürecinin ilgili mevzuat doğrultusunda değerlendirilmesi ve gerekli durumlarda hukuki destek alınması, hak kayıplarının önlenmesi açısından önem taşır.
Miras Hukukunda Taşınmaz Paylaşımında Hakların Korunması
Miras kalan taşınmazların paylaşımı, mülkiyetin yeni sahiplerine geçmesinin ötesinde, mirasçıların haklarının korunmasını ve aile içindeki hukuki ilişkilerin yeniden düzenlenmesini kapsayan önemli bir süreçtir. Taşınmazların niteliği, miras payları ve tarafların beklentileri her olayda farklılık gösterebilir. Bu nedenle paylaşımın hukuki esaslara uygun yürütülmesi, gelecekte yaşanabilecek uyuşmazlıkların önlenmesinde belirleyici rol oynar.
Miras paylaşımını daha kapsamlı değerlendirmek isteyen okuyucularımız, sağ kalan eşin miras üzerindeki haklarını ele aldığımız Miras Hukukunda Eşlerin Hakları başlıklı yazımızı inceleyebilir. Mirasçılar arasındaki hak dengesinin hangi hukuki esaslara dayandığını öğrenmek için ise Miras Hukukunda Eşitlik İlkeleri başlıklı makalemizden yararlanabilirsiniz.
Miras hukukunda hakların doğru belirlenmesi, adil ve hukuki güvenceye dayalı bir paylaşım sürecinin temelini oluşturur.
İletişime Geçmek İçin Tıklayın!
Sık Sorulan Sorular
- Miras Kalan Taşınmazın Tapu İntikali İçin Belirli Bir Süre Var mıdır?
Miras yoluyla kazanılan taşınmazların tapu siciline intikal ettirilmesi için genel olarak miras hakkını ortadan kaldıran belirli bir başvuru süresi bulunmaz. Ancak tapu intikali ile veraset ve intikal vergisi beyannamesi farklı yükümlülüklerdir. Türkiye’de gerçekleşen ve mirasçıların Türkiye’de bulunduğu ölümlerde, vergi beyannamesinin kural olarak ölüm tarihini takip eden dört ay içinde verilmesi gerekir. Süresinde yerine getirilmeyen vergi yükümlülükleri çeşitli yaptırımlara yol açabilir. Ayrıca tarım arazilerinin miras yoluyla devrinde özel süreler ve kurallar bulunduğundan taşınmazın niteliğine göre işlem takviminin belirlenmesi önem taşır.
- Miras Kalan Taşınmazın Üzerinde İpotek veya Haciz Bulunması Paylaşımı Engeller mi?
Miras kalan bir taşınmazın üzerinde ipotek veya haciz bulunması, mirasçıların mülkiyet hakkını kazanmasını kendiliğinden engellemez. Ancak taşınmaz üzerindeki mevcut yükler, miras paylaşımının ekonomik ve hukuki sonuçlarını doğrudan etkileyebilir. Örneğin, mirasbırakanın kullandığı bir kredi nedeniyle ipotek tesis edilmişse ilgili borcun durumu ve alacaklının hakları değerlendirilmelidir. Benzer şekilde, haciz bulunan taşınmazlarda yapılacak tasarruf işlemleri yasal sınırlamalara tabi olabilir. Bu nedenle paylaşım öncesinde güncel tapu kayıtlarının incelenmesi, taşınmazın üzerindeki şerh ve takyidatların belirlenmesi, mirasçıların ileride karşılaşabilecekleri mali riskleri öngörmelerine yardımcı olur.
- Yurt Dışında Yaşayan Mirasçılar Türkiye’deki Taşınmazların Paylaşımına Nasıl Katılabilir?
Yurt dışında ikamet eden mirasçılar, Türkiye’de bulunan taşınmazlar üzerindeki miras haklarını ilgili hukuki koşullar çerçevesinde kullanabilir. Mirasçının işlemler sırasında Türkiye’de bulunamaması hâlinde, usulüne uygun hazırlanmış bir vekâletname aracılığıyla yetkilendirdiği temsilcisi üzerinden bazı işlemleri yürütmesi mümkündür. Vekâletname Türk konsolosluklarında düzenlenebileceği gibi yabancı ülkelerde hazırlanan belgeler de gerekli onay, apostil ve tercüme koşullarının sağlanması durumunda kullanılabilir. Özellikle taşınmaz devri veya paylaşma işlemlerinde vekâletnamenin kapsamının açık biçimde belirlenmesi gerekir. İşlem öncesinde ilgili tapu müdürlüğünden belge ve temsil koşullarının öğrenilmesi, eksik evrak nedeniyle yaşanabilecek gecikmeleri önleyebilir.
- Miras Kalan Tarım Arazileri Mirasçılar Arasında İstenildiği Gibi Bölünebilir mi?
Tarım arazilerinin miras yoluyla paylaşılması, diğer taşınmazlardan farklı olarak özel hukuki düzenlemelere tabidir. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, tarımsal arazilerin ekonomik bütünlüğünün korunmasını ve aşırı parçalanmasının önlenmesini amaçlar. Bu nedenle mirasçılar, kendilerine kalan tarla veya tarım arazisini her durumda istedikleri büyüklükte parsellere ayıramaz. Kanunda öngörülen koşullara göre arazinin bir veya birden fazla mirasçıya devri, aile malları ortaklığı kurulması ya da diğer yasal paylaşım seçenekleri değerlendirilebilir. Ayrıca mirasçılar arasında anlaşma sağlandığında mülkiyet devrinin kural olarak mirasın açılmasından itibaren bir yıl içinde tamamlanması öngörülmektedir. Konuya ilişkin ayrıntılı düzenlemeler Tarım ve Orman Bakanlığının resmî açıklamalarında yer almaktadır.
- Miras Kalan Taşınmazların Paylaşımında Hangi Vergi ve Masraflar Ortaya Çıkar?
Miras yoluyla taşınmaz edinilmesinde karşılaşılabilecek mali yükümlülüklerin başında veraset ve intikal vergisi gelir. Verginin hesaplanmasında mirasçıya geçen malvarlığının değeri, uygulanacak istisnalar ve ilgili yılın vergi tarifesi dikkate alınır. Örneğin, 2026 yılında miras yoluyla eşe ve çocuklara intikal eden mallar bakımından kişi başına 2.907.136 TL veraset ve intikal vergisi istisnası uygulanmaktadır; altsoyun bulunmadığı durumlarda eş için farklı bir istisna tutarı öngörülmüştür. Bunun yanında tapu işlemlerinin niteliğine göre döner sermaye hizmet bedelleri, ilgili harçlar ve noter giderleri ortaya çıkabilir. Ancak miras intikali, mirasçılar arasındaki paylaşım ve üçüncü kişilere satış işlemlerinin mali sonuçları birbirinden farklıdır. Bu nedenle işlem öncesinde güncel yükümlülüklerin Gelir İdaresi Başkanlığının resmî mevzuat sayfasından kontrol edilmesi, beklenmedik giderlerin önüne geçilmesini sağlayabilir.
